گازها به عنوان بخشی از زندگی روزمره ما، در صنایع مختلف، حمل و نقل، تولید انرژی و حتی در منازل مورد استفاده قرار می‌گیرند. با این حال، برخی از گازها مانند متان، مونوکسید کربن، هیدروژن سولفید و گازهای قابل اشتعال می‌توانند برای انسان و محیط زیست خطرناک باشند. نشت این گازها می‌تواند منجر به مسمومیت، آتش‌سوزی یا حتی انفجار شود. به همین دلیل، استفاده از دتکتورهای گاز به عنوان یک سیستم هشدار دهنده اولیه، بسیار ضروری است.

دتکتور گاز چیست؟

دتکتور گاز (Gas Detector) یا آشکارساز گاز، یکی از ابزارهای حیاتی در صنایع مختلف، محیط‌های کاری و حتی منازل است که برای تشخیص و اندازه‌گیری غلظت گازهای خطرناک در محیط استفاده می‌شود. این دستگاه‌ها نقش مهمی در جلوگیری از حوادث ناگوار ناشی از نشت گازهای سمی، قابل اشتعال یا انفجار دارند. در این مقاله، به بررسی انواع دتکتورهای گاز، نحوه عملکرد، کاربردها، مزایا و معایب آن‌ها می‌پردازیم.

 

دتکتور گاز ضدانفجار (اتکس) برند پروسنس

 

انواع دتکتورهای گاز

دتکتورهای گاز بر اساس نوع گاز مورد تشخیص، تکنولوژی به کار رفته و کاربرد، به چند دسته تقسیم می‌شوند:

• دتکتورهای گاز بر اساس نوع گاز
• دتکتورهای گاز بر اساس تکنولوژی
• دتکتورهای گاز بر اساس کاربرد

دتکتورهای گازهای قابل اشتعال (Combustible Gas Detectors): این نوع دتکتورها برای تشخیص گازهایی مانند متان، پروپان و بوتان که قابلیت اشتعال دارند، استفاده می‌شوند. این گازها در غلظت‌های خاصی می‌توانند باعث انفجار شوند.

دتکتورهای گازهای سمی (Toxic Gas Detectors): این دستگاه‌ها برای تشخیص گازهای سمی مانند مونوکسید کربن، هیدروژن سولفید و کلر طراحی شده‌اند. این گازها حتی در غلظت‌های پایین نیز می‌توانند برای انسان کشنده باشند.

دتکتورهای گازهای خفه‌کننده (Asphyxiant Gas Detectors): این دتکتورها برای تشخیص گازهایی مانند دی‌اکسید کربن و نیتروژن استفاده می‌شوند که با کاهش سطح اکسیژن در محیط، می‌توانند باعث خفگی شوند.

دتکتورهای مادون قرمز (Infrared Gas Detectors): این دتکتورها از تکنولوژی جذب نور مادون قرمز برای تشخیص گازهای قابل اشتعال استفاده می‌کنند. این روش بسیار دقیق و قابل اعتماد است و معمولاً در محیط‌های خطرناک مانند پالایشگاه‌ها و صنایع شیمیایی استفاده می‌شود.

دتکتورهای الکتروشیمیایی (Electrochemical Gas Detectors): این نوع دتکتورها برای تشخیص گازهای سمی مانند مونوکسید کربن و هیدروژن سولفید استفاده می‌شوند. در این روش، گاز با یک الکترود واکنش نشان می‌دهد و جریان الکتریکی تولید می‌کند که متناسب با غلظت گاز است.

دتکتورهای نیمه‌هادی (Semiconductor Gas Detectors): این دتکتورها از مواد نیمه‌هادی مانند اکسید قلع برای تشخیص گازها استفاده می‌کنند. هنگامی که گاز با سطح نیمه‌هادی تماس پیدا می‌کند، مقاومت الکتریکی آن تغییر می‌کند و این تغییر به عنوان سیگنال تشخیص گاز استفاده می‌شود.

دتکتورهای یونیزاسیون شعله (Flame Ionization Detectors - FID): این دتکتورها برای تشخیص گازهای قابل اشتعال استفاده می‌شوند. در این روش، گازها در یک شعله یونیزه می‌شوند و جریان الکتریکی تولید می‌کنند که متناسب با غلظت گاز است.

دتکتورهای ثابت (Fixed Gas Detectors): این نوع دتکتورها به صورت دائمی در یک مکان نصب می‌شوند و معمولاً در صنایع بزرگ مانند پالایشگاه‌ها، نیروگاه‌ها و کارخانه‌های شیمیایی استفاده می‌شوند. این دتکتورها به سیستم‌های کنترل مرکزی متصل هستند و در صورت تشخیص گاز خطرناک، هشدار می‌دهند.

دتکتورهای قابل حمل (Portable Gas Detectors): این دتکتورها کوچک و سبک هستند و می‌توانند توسط کارکنان در محیط‌های مختلف حمل شوند. این نوع دتکتورها معمولاً توسط آتش‌نشان‌ها، تکنسین‌های ایمنی و کارگران صنعتی استفاده می‌شوند.

نحوه عملکرد دتکتورهای گاز

دتکتورهای گاز با استفاده از سنسورهای مختلف، غلظت گازهای خطرناک را در محیط اندازه‌گیری می‌کنند. هنگامی که غلظت گاز به سطح خطرناکی می‌رسد، دتکتور هشدار می‌دهد. هشدار می‌تواند به صورت صوتی، نوری یا از طریق ارسال سیگنال به سیستم کنترل مرکزی باشد.

سنسورهای دتکتور گاز

سنسورها قلب تپنده دتکتورهای گاز هستند. انواع سنسورها عبارتند از:

سنسورهای مادون قرمز: این سنسورها بر اساس جذب نور مادون قرمز توسط گازها کار می‌کنند. هر گاز طول موج خاصی از نور مادون قرمز را جذب می‌کند و این ویژگی برای تشخیص گاز استفاده می‌شود.

سنسورهای الکتروشیمیایی: این سنسورها از یک الکترولیت و الکترودها تشکیل شده‌اند. هنگامی که گاز با الکترولیت واکنش نشان می‌دهد، جریان الکتریکی تولید می‌شود که متناسب با غلظت گاز است.

سنسورهای نیمه‌هادی: این سنسورها از مواد نیمه‌هادی مانند اکسید قلع استفاده می‌کنند. هنگامی که گاز با سطح نیمه‌هادی تماس پیدا می‌کند، مقاومت الکتریکی آن تغییر می‌کند و این تغییر به عنوان سیگنال تشخیص گاز استفاده می‌شود.

هنگامی که سنسورها غلظت گاز خطرناک را تشخیص می‌دهند، سیستم هشدار فعال می‌شود. این سیستم می‌تواند شامل آلارم‌های صوتی، چراغ‌های چشمک‌زن یا ارسال سیگنال به سیستم کنترل مرکزی باشد. در برخی موارد، دتکتورها می‌توانند به طور خودکار سیستم‌های تهویه یا خاموش‌کننده‌های آتش را فعال کنند.

کاربردهای دتکتورهای گاز

دتکتورهای گاز در صنایع و محیط‌های مختلفی استفاده می‌شوند. برخی از مهم‌ترین کاربردها عبارتند از:

• صنایع نفت و گاز
• صنایع شیمیایی
• معادن
• منازل و ساختمان‌ها

در صنایع نفت و گاز، دتکتورهای گاز برای تشخیص نشت گازهای قابل اشتعال مانند متان و پروپان استفاده می‌شوند. این صنایع به دلیل وجود گازهای خطرناک و شرایط کاری دشوار، نیازمند سیستم‌های ایمنی پیشرفته هستند.

در صنایع شیمیایی، دتکتورهای گاز برای تشخیص گازهای سمی مانند کلر، آمونیاک و هیدروژن سولفید استفاده می‌شوند. این گازها می‌توانند برای کارکنان و محیط زیست بسیار خطرناک باشند.

در معادن، دتکتورهای گاز برای تشخیص گازهای خطرناک مانند متان و دی‌اکسید کربن استفاده می‌شوند. این گازها می‌توانند باعث انفجار یا خفگی شوند.

در منازل و ساختمان‌ها، دتکتورهای گاز برای تشخیص نشت گازهای قابل اشتعال مانند متان و مونوکسید کربن استفاده می‌شوند. این دستگاه‌ها می‌توانند از حوادث ناگوار مانند آتش‌سوزی یا مسمومیت جلوگیری کنند.

مزایا و معایب دتکتورهای گاز

افزایش ایمنی: دتکتورهای گاز با تشخیص به موقع گازهای خطرناک، از حوادث ناگوار جلوگیری می‌کنند.

حفاظت از محیط زیست: این دستگاه‌ها با تشخیص نشت گازهای سمی، از آلودگی محیط زیست جلوگیری می‌کنند.

صرفه‌جویی در هزینه: جلوگیری از حوادث ناشی از نشت گاز می‌تواند باعث صرفه‌جویی در هزینه‌های تعمیرات و خسارات شود.

محدودیت در تشخیص برخی گازها: برخی از دتکتورها ممکن است قادر به تشخیص همه انواع گازها نباشند و نیاز به استفاده از چندین دتکتور مختلف باشد.

استاندارد و گواهی‌های معتبر دتکتور گاز

استانداردها و تأییدیه‌های ضروری برای دتکتورهای گاز از اهمیت بالایی برخوردار هستند تا اطمینان حاصل شود که این تجهیزات در محیط‌های پرخطر به طور ایمن کار می‌کنند.

اتکس(ATEX) برای تجهیزاتی است که در محیط‌های با خطر انفجار (ATmospheres EXplosibles) بکار می‌روند و تضمین می‌کند که دستگاه‌ها در بالاترین سطوح ایمنی و قابلیت اطمینان عمل کنند. دتکتورهای گاز مطابق با ATEX برای استفاده در مکان‌هایی که احتمال وجود گازها یا بخارات قابل اشتعال موجود است طراحی شده‌اند، و با جلوگیری از ایجاد جرقه به پیشگیری از انفجار کمک می‌کنند.

IECEx این استاندارد بین‌المللی (International Electrotechnical Commission for Explosive Atmospheres) اطمینان می‌دهد که تجهیزاتی که در محیط‌های انفجاری به کار می‌روند، مورد تایید و بررسی قرار گرفته‌اند تا استانداردهای ایمنی بین‌المللی را رعایت کنند. دتکتورهای گاز دارای تاییدیه IECEx برای بازارهای جهانی مناسب هستند و به مصرف‌کنندگان اطمینان می‌دهند که یک محصول ایمن خریداری می‌کنند.

ENاستانداردهای اروپایی (European Norms) تضمین می‌کنند که دتکتورهای گاز تحت آزمایش‌های دقیقی قرار گرفته‌اند تا کارایی و ایمنی آن‌ها در شرایط واقعی تأیید شود. این استانداردها به ویژه بر روی قابلیت اطمینان و دقت دتکتورها در تشخیص سطوح مختلف گاز تمرکز دارند.

UL استاندارد معتبر بین‌المللی (Underwriters Laboratories) برای تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی است که می‌تواند تضمین کند دتکتورهای گاز در برابر شرایط محیطی سخت مقاوم بوده و عملکرد ایمن و مؤثری دارند.

IMQ استاندارد ایتالیایی (Istituto Italiano del Marchio di Qualità) است که کیفیت و ایمنی تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی را تضمین می‌کند. این تأییدیه نشان‌دهنده انجام آزمایش‌های دقیق بر روی محصولات برای اطمینان از رعایت بالاترین استانداردهای اروپایی است. دتکتورهای گاز با گواهینامه IMQ نشانگر تعهد به ایمنی، قابلیت اطمینان، و دوام در سطح بین‌المللی هستند.

این استانداردها نه تنها ایمنی دتکتورهای گاز را در شرایط خطرناک تضمین می‌کنند، بلکه به تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان کمک می‌کنند تا با اطمینان بیشتری نسبت به خرید و استفاده از این تجهیزات اقدام نمایند.

دتکتور گاز پروسنس ترکیه PROSENSE

شرکت پروسنس در سال 2006 تأسیس شده و بعنوان یک برند پیشرو در زمینه تولید سیستم‌های تشخیص گاز شناخته می‌شود. این شرکت در استانبول، ترکیه، مستقر است و محصولاتش شامل دتکتورهای گاز با فناوری پیشرفته‌ای است که به ویژه برای حفظ ایمنی در محیط‌های صنعتی و تجاری طراحی شده‌اند.

محصولات برند پروسنس با استانداردهای بین‌المللی ایمنی و کیفیت، شامل ATEX، IECEx و CE و IMQ مطابقت دارند. این گواهینامه‌ها نشان‌دهنده سازگاری دقیق محصولات با الزامات ایمنی و عملکرد بین‌المللی است و تضمین می‌کند که دتکتورهای گاز تولیدی در مناطق پرخطر که احتمال نشت گازهای قابل انفجار و خطرناک وجود دارد، به طور موثر مورد استفاده قرار گیرند.

شرکت آداک فرآیند سپهر، نماینده انحصاری دتکتورهای گاز برند پروسنس در ایران، محصولات خود را با گارانتی 12 ماهه و خدمات پس از فروش 5 ساله ارائه می‌دهد. علاوه بر این، مشاوره نصب و راه‌اندازی برای تمامی محصولات به صورت رایگان انجام می‌شود. برای دریافت اطلاعات بیشتر و مشاوره، لطفاً با ما تماس بگیرید.

دتکتورهای گاز ابزارهای حیاتی برای ایمنی و نظارت بر محیط هستند. این دستگاه‌ها با تشخیص به موقع گازهای خطرناک، از حوادث ناگوار جلوگیری می‌کنند و نقش مهمی در حفاظت از جان انسان‌ها و محیط زیست ایفا می‌کنند. با توجه به پیشرفت‌های تکنولوژی، دتکتورهای گاز روز به روز دقیق‌تر، قابل اعتمادتر و متنوع‌تر می‌شوند. با این حال، انتخاب و استفاده صحیح از این دستگاه‌ها، نیازمند دانش و توجه به نیازهای خاص هر محیط است.

دتکتور گاز چیست؟

دتکتور گاز (Gas Detector) که به عنوان آشکارساز گاز نیز شناخته می‌شود، یک دستگاه الکترونیکی پیشرفته است که برای شناسایی، پایش و اندازه‌گیری میزان گازهای خطرناک (گازهای سمی، انفجاری و اشتعال‌زا) در هوا کاربرد دارد. 

 

دتکتور گاز چیست؟ شرح کامل نصب سنسور گازی

 

دتکتور گاز با دقت بالا، غلظت‌های گاز را در هوا اندازه‌گیری کرده و در صورت رسیدن به سطوحی که می‌تواند برای سلامتی و امنیت انسان‌ها و تاسیسات زیرساختی خطرآفرین باشد، به سرعت هشدار می‌دهد.

دتکتورهای گاز مجهز به سیستم‌های ارتباطی هستند که امکان اعلام وضعیت و خطرات احتمالی را به مراکز کنترل و نظارت فراهم می‌آورند، به این ترتیب امکان اقدام سریع و موثر در مواقع اضطراری فراهم می‌آید.

استفاده از این تجهیزات در صنایع مختلف، از جمله نفت و گاز، پتروشیمی، معادن و تونل‌ها، اتاق سرور و باتری شارژر و نیز در فضاهای عمومی (پارکینگ‌ و ساختمان‌ها) ضروری است تا از بروز حوادث جلوگیری شود و ایمنی عمومی تضمین گردد.

دتکتورهای گاز به عنوان بخشی ضروری از سیستم‌های ایمنی در محیط‌های صنعتی و عمومی، با استفاده از فناوری‌های پیشرفته در تشخیص گاز، نقش مهمی در پیشگیری از حوادث و حفاظت از جان انسان‌ها دارند. این دستگاه‌ها مجهز به سنسورهایی هستند که بر اساس اصول شیمیایی، فیزیکی و الکترونیکی عمل می‌کنند تا گازهای مختلف را شناسایی کنند.

دتکتورهای گاز انواع مختلفی از سنسورها را برای تشخیص حضور گازها در محیط استفاده می‌کنند. در اینجا به توضیح چهار نوع اصلی سنسور یعنی الکتروشیمیایی، پلیستری (جفت کاتالیتیک)، کاتالیتیک، و مادون قرمز می‌پردازیم:

سنسورهای الکتروشیمیایی برای تشخیص گازهای سمی مانند مونوکسید کربن، دی‌اکسید گوگرد و آمونیاک استفاده می‌شوند. آن‌ها شامل یک سلول الکتروشیمیایی هستند که در آن گاز مورد نظر با الکترودها واکنش می‌دهد و یک جریان الکتریکی تولید می‌کند که متناسب با غلظت گاز است. این واکنش به دقت غلظت گاز در هوا را اندازه‌گیری و سیگنالی متناسب با سطح خطر را فراهم می‌کند.

 سنسورهای کاتالیتیک عمدتاً برای تشخیص گازهای قابل اشتعال (متان، پروپان، بوتان، هیدروژن، گاز مایع LPG و بخارات نفت، بنزین و گازوئیل) استفاده می‌شوند. آن‌ها از دو المنت حساس به گاز تشکیل شده‌اند: یکی برای تشخیص گاز و دیگری به عنوان مرجع عمل می‌کند. هنگامی که گاز قابل اشتعال با المنت حساس واکنش دهد، حرارت تولید شده تغییرات مقاومتی را ایجاد می‌کند که از این تغییر برای تعیین میزان گاز استفاده می‌شود.

سنسورهای پلیستری (جفت کاتالیتیک) نیز برای تشخیص طیف وسیعی از گازهای انفجاری و حتی سمی ساخته شده‌اند. تشخیص گازهای متان، پروپان، بوتان، هیدروژن، هگزان، گاز مایع، آمونیاک، اسیتیک اسید، اتانول، متانول، هپتان تولوئن،  بنزن، هیدروکربن‌ها، استایرن، زایلین و اتان با دقت بالا امکان پذیر هست.

سنسورهای مادون قرمز یا IR از اصول اپتیکی برای تشخیص گازها استفاده می‌کنند. آن‌ها یک منبع نور مادون قرمز دارند که از یک نمونه گاز عبور داده می‌شود. بعضی گازها در طول موج‌های خاصی نور مادون قرمز را جذب می‌کنند. با اندازه‌گیری میزان نور جذب شده، می‌توان نوع و غلظت گاز موجود در نمونه را تعیین کرد.

برای نصب دتکتور گاز بصورت صحیح، دستگاه باید در نقاطی قرار گیرد که بالاترین احتمال تجمع گاز وجود دارد، به دور از عوامل مزاحم مانند حرارت و رطوبت، و در مکانی که امکان دسترسی آسان برای بازرسی‌های دوره‌ای و تعمیرات فراهم باشد.

استاندارد و گواهی‌های معتبر دتکتور گاز 

استانداردها و تأییدیه‌های ضروری برای دتکتورهای گاز از اهمیت بالایی برخوردار هستند تا اطمینان حاصل شود که این تجهیزات در محیط‌های پرخطر به طور ایمن کار می‌کنند. 

ATEX یا اتکس برای تجهیزاتی است که در محیط‌های با خطر انفجار (ATmospheres EXplosibles) بکار می‌روند و تضمین می‌کند که دستگاه‌ها در بالاترین سطوح ایمنی و قابلیت اطمینان عمل کنند. دتکتورهای گاز مطابق با ATEX برای استفاده در مکان‌هایی که احتمال وجود گازها یا بخارات قابل اشتعال موجود است طراحی شده‌اند، و با جلوگیری از ایجاد جرقه به پیشگیری از انفجار کمک می‌کنند.

IECEx این استاندارد بین‌المللی (International Electrotechnical Commission for Explosive Atmospheres) اطمینان می‌دهد که تجهیزاتی که در محیط‌های انفجاری به کار می‌روند، مورد تایید و بررسی قرار گرفته‌اند تا استانداردهای ایمنی بین‌المللی را رعایت کنند. دتکتورهای گاز دارای تاییدیه IECEx برای بازارهای جهانی مناسب هستند و به مصرف‌کنندگان اطمینان می‌دهند که یک محصول ایمن خریداری می‌کنند.

ENاستانداردهای اروپایی (European Norms) تضمین می‌کنند که دتکتورهای گاز تحت آزمایش‌های دقیقی قرار گرفته‌اند تا کارایی و ایمنی آن‌ها در شرایط واقعی تأیید شود. این استانداردها به ویژه بر روی قابلیت اطمینان و دقت دتکتورها در تشخیص سطوح مختلف گاز تمرکز دارند.

UL استاندارد معتبر بین‌المللی (Underwriters Laboratories) برای تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی است که می‌تواند تضمین کند دتکتورهای گاز در برابر شرایط محیطی سخت مقاوم بوده و عملکرد ایمن و مؤثری دارند.

IMQ استاندارد ایتالیایی (Istituto Italiano del Marchio di Qualità) است که کیفیت و ایمنی تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی را تضمین می‌کند. این تأییدیه نشان‌دهنده انجام آزمایش‌های دقیق بر روی محصولات برای اطمینان از رعایت بالاترین استانداردهای اروپایی است. دتکتورهای گاز با گواهینامه IMQ نشانگر تعهد به ایمنی، قابلیت اطمینان، و دوام در سطح بین‌المللی هستند.

این استانداردها نه تنها ایمنی دتکتورهای گاز را در شرایط خطرناک تضمین می‌کنند، بلکه به تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان کمک می‌کنند تا با اطمینان بیشتری نسبت به خرید و استفاده از این تجهیزات اقدام نمایند.

دتکتور گاز برند پروسنس Prosense ترکیه

شرکت پروسنس در سال 2006 تأسیس شده و بعنوان یک برند پیشرو در زمینه تولید سیستم‌های تشخیص گاز شناخته می‌شود. این شرکت در استانبول، ترکیه، مستقر است و محصولاتش شامل دتکتورهای گاز با فناوری پیشرفته‌ای است که به ویژه برای حفظ ایمنی در محیط‌های صنعتی و تجاری طراحی شده‌اند.

تولیدات شرکت پروسنس با استانداردهای بین‌المللی ایمنی و کیفیت، شامل ATEX، IECEx و CE و IMQ مطابقت دارند. این گواهینامه‌ها نشان‌دهنده سازگاری دقیق محصولات با الزامات ایمنی و عملکرد بین‌المللی است و تضمین می‌کند که دتکتورهای گاز تولیدی در مناطق پرخطر که احتمال نشت گازهای قابل انفجار و خطرناک وجود دارد، به طور موثر مورد استفاده قرار گیرند.

شرکت آداک فرآیند سپهر، نماینده انحصاری دتکتورهای گاز برند پروسنس در ایران، محصولات خود را با گارانتی 12 ماهه و خدمات پس از فروش 5 ساله ارائه می‌دهد. علاوه بر این، مشاوره نصب و راه‌اندازی برای تمامی محصولات به صورت رایگان انجام می‌شود. برای دریافت اطلاعات بیشتر و مشاوره، لطفاً با ما تماس بگیرید.

در 95% تاسیسات و سیستم‌های تشخیص گاز، هیچ دستورالعمل دقیقی، چه ملی و چه بین المللی، وجود ندارد که بتوان تعداد، فاصله و موقعیت ردیاب های گاز را برای یک تاسیسات مشخص تعیین کرد. اولین گام آماده شدن در برابر نشت احتمالی گاز بدین صوت است که شبکه ای از دستگاه‌های دتکتور گاز به درستی نصب، به خوبی کالیبره و نگهداری شود. با پیروی از این دستورالعمل های ساده اطمینان حاصل می‌کنید که سیستم نظارت بر گاز تاسیسات شما به طور موثر وجود گاز هدف را تشخیص می دهد.

مشاوره رایگان در مورد نحوه نصب و سیم کشی دتکتور گازی
در ادامه این مقاله، 7 مرحله مهم برای نصب دتکتورهای گاز را شرح می‌دهیم پس با ما همراه شوید.

1. انتخاب دتکتور مناسب برای نصب
قبل از خرید تجهیز، به دقت نیازمندی‌های ایمنی محیط مورد نظر را مورد بررسی دقیق قرار دهید.
اطمینان حاصل کنید که دستگاه انتخاب شده با استانداردهای ایمنی مطابقت دارد.
در صورت وجود چندین نوع گاز، از دتکتورهای ترکیبی که قابلیت تشخیص چند گاز را دارا هستند، استفاده کنید.
اولین گام در نصب نشت یاب، انتخاب نوع مناسب آن است. دتکتورهای CO برای کربن مونوکسید، دتکتورهای متان برای گاز طبیعی، و دتکتورهای پروپان برای گازهای LPG مناسب هستند. تصمیم گیری در خصوص نوع دتکتور باید با توجه به نیازها و نوع گازهای مورد احتمال در محیط مورد نظر انجام شود.

انتخاب نوع مناسب دتکتور یکی از مراحل مهم در فرآیند نصب است و باید با دقت و با توجه به نیازهای خاص محیط نصب انجام شود. در ادامه به برخی از انواع رایج دتکتورهای گاز و نیز نکاتی برای انتخاب محل مناسب نصب آنها می‌پردازیم:

دتکتور مخصوص گازهای فرار VOC

دتکتورهای VOC از سنسور PID بسیار دقیقی برای شناسایی سریع گازهای آلی فرار استفاده می‌کنند. این مواد به دلیل فرار بودن، به سرعت میتوانند تبخیر شده و در هوای محیط پخش شوند.

یک نمونه دتکتور VOC نصب شده | پروسنس ترکیه prosense | آداک فرایند سپهر
دتکتور گاز CO (کربن مونوکسید)

مناسب برای محیط‌هایی که احتمال نشت CO وجود دارد، مانند خانه‌ها، کوره ها، وسایل گرمایشی و تقریبا اکثر کارخانه های تولیدی.

دتکتور گاز متان

مناسب برای محیط‌هایی که احتمال نشت گاز طبیعی (متان) وجود دارد؛ به‌عنوان مثال، در آشپزخانه‌ها یا مکان‌هایی که از گاز طبیعی به عنوان سوخت استفاده می‌شود.

دتکتور گاز مایع (LPG) و پروپان

مناسب برای مکان‌هایی که از گاز مایع و پروپان به عنوان سوخت استفاده می‌کنند؛ مثل طلا سازی، رستوران‌ها، ایستگاههای تبدیل گاز مایع به CNG و…

دتکتور گاز قابل احتراق

مناسب برای مکان‌هایی که احتمال نشت گازهای قابل احتراق مانند پروپان، بوتان، گازهای شهری وجود دارد. استفاده در کارخانجات، انبارها و کارگاه‌ها.

دتکتور گاز هیدروژن

این دستگاه ویژه مناسب محیط‌هایی است که پتانسیل نشت گاز هیدروژن در آن مناطق وجود دارد. به‌عنوان مثال: صنایع شیمیایی، پتروشیمی، آزمایشگاهها و کارخانه تولید هیدروژن.

2. انتخاب محل مناسب برای نصب دتکتور گاز
نمونه نصب دتکتور گاز | آداک فرایند سپهر
یکی از مهم‌ترین اقدامات در نصب دتکتور، انتخاب مکان مناسب برای نصب آن است. معمولاً دتکتورها در نقاطی که گاز تجمع می‌کند نصب می‌شوند، مثل آشپزخانه، اتاق‌های گاز و حمام‌ها. همچنین، توجه به فاصله‌ها و ارتفاع نصب نیز اهمیت دارد.

رعایت استانداردهای بروز و معتبر بین‌المللی الزامی است. استاندارد ATEX برای ایمنی در محیط‌های انفجاری و IEC 60079 برای تجهیزات الکتریکی در محیط‌های قابل اشتعال از جمله مهم‌ترین معیارها هستند. همچنین، رعایت استانداردهای ملی نظیر ISIRI در ایران توصیه می‌شود. این استانداردها شامل نکات فنی در مورد نصب، فاصله دتکتورها و ایمنی سیم‌کشی هستند. اطمینان از اینکه دتکتورهای نصب‌شده با این استانداردها سازگارند، برای عملکرد درست و ایمنی حیاتی است.

محل مناسب برای نصب دتکتور یکی از مهم‌ترین عوامل در عملکرد صحیح و ایمن این دستگاه است. در نصب این تجهیزات باید به نکات زیر توجه شود:

مراحل نصب دتکتور گاز در آشپزخانه
در آشپزخانه، به علت استفاده از انواع گاز برای پخت و پز، نصب نشت یاب گاز بسیار حیاتی است. بهتر است دستگاه را در نزدیکی اجاق گاز یا شوفاژ نصب کنید. اگر امکان دسترسی به ایجاد نقاط بالاتر در آشپزخانه وجود دارد، آشکارساز را در ارتفاع بالاتر از سطح زمین نصب کنید. در مکان‌هایی که گازهای خطرناک مانند متان یا پروپان برای استفاده از دستگاه‌های گرمایشی یا آشپزخانه وجود دارند، حتما دتکتور نصب شود.

نصب دتکتور گاز در کارگاه‌ها و انبارها
در محیط‌های صنعتی، کارگاه‌ها یا انبارها که احتمال نشت گاز قابل احتراق وجود دارد، حتما گازسنج نصب شود. لازم به توضیح است، مکان نصب بایستی نزدیک به نقاطی باشد که احتمال نشت و تجمع گازها با توجه به وزش باد و جریان هوا، برای دتکتور قابل تشخیص باشند.

نصب دتکتور در اتاق خواب
دتکتور گاز خانگی | آداک فرایند سپهر
نصب دتکتور در اتاق‌های خواب یکی از موارد مهم است. چرا که در صورت وقوع حادثه در شب، افراد بتوانند به سرعت هشدار بگیرند و اقدامات لازم را انجام دهند. اطمینان حاصل کنید که نشت یاب به سرعت به هر تغییراتی در محیط واکنش نشان دهد. هرگز دتکتور را در نزدیکی درب‌ها یا پنجره‌ها یا در نقاطی که دسترسی به هوا یا حرکت هوا محدود است، نصب نکنید. مراحل نصب را بر اساس دستورالعمل تولید کننده دقیقاً دنبال کنید تا عملکرد بهینه دتکتور تضمین شود.

بطور کلی در هنگام نصب، باید تجهیزات را باتوجه به ابعاد محصول، حداکثر طول سیم کشی و ملاحظات فوق: شرایط محیطی، مشخصات دستگاه، ویژگی های فیزیکی گاز هدف (گرانش مخصوص) نصب کنید. دتکتورهای گاز نباید در مکان هایی نصب شوند که در معرض دمای شدید، رطوبت بالا، غلظت بالای ذرات باشند، که خارج از مشخصات فنی دستگاه است.

مهم است که درجه حفاظت از نفوذ (IP) و محفظه ضد شعله یا ضد انفجار (ATEX-EX) بودن مد نظر قرار گیرد. به خاطر داشته باشید در برخی از مدل‌ها برای ثبت وقایع و یادآوری زمان های کالیبراسیون در داخل دتکتور یک باتری کوچک لیتیومی قرار دارد که باید به طور منظم بررسی و حتی تعویض شود.

منبع